

Diş ağrısından kurtulmak için dolgu yaptırdınız, klinikten mutlu ayrıldınız. Uyuşukluk geçti, acıktınız ve yemek yemeye başladınız. Ancak o da ne? Dolgulu dişinizin üzerine her bastığınızda, beyninize kadar vuran ani ve keskin bir ağrı hissediyorsunuz. Çiğnemeyi bırakınca ağrı geçiyor, basınca tekrar başlıyor. Bu durum sizi o tarafı kullanamaz hale getirdi.
Bu senaryo, dolgu tedavisi sonrası hastalarımızın en sık yaşadığı ve en çok endişelendiği durumlardan biridir. Hastalar genellikle “Acaba dolgum tutmadı mı?” veya “Çürük temizlenmedi mi?” diye düşünür. Oysa ki yemek yerken dolgulu diş neden ağrır sorusunun cevabı genellikle çok daha mekanik ve basit bir nedene dayanır: Yükseklik.
Diş Hekimi Özlem Özcan olarak, bu kapsamlı Cornerstone rehberde; çiğneme sırasındaki ağrının nedenlerini (Yüksek dolgu, galvanik akım, çatlak vb.), ne zaman doktora gitmeniz gerektiğini ve bu sorunun nasıl çözüleceğini tüm şeffaflığıyla anlatıyoruz.
Dolgulu dişinizin üzerine bastığınızda ağrı olmasının %80 sebebi, dolgunun mikron düzeyinde bile olsa yüksek kalmasıdır.
Mekanizma: Çenenizi kapattığınızda, tüm dişleriniz aynı anda ve eşit kuvvetle temas etmelidir. Eğer dolgunuz, saç teli kadar bile yüksekse, çenenizi kapatırken ilk olarak o dolgulu dişe temas edersiniz. Tüm çene kuvveti (yaklaşık 40-50 kg) tek bir dişin üzerine biner. Bu travma, dişin kök ucundaki sinirleri ve dişin etrafındaki bağ dokusunu (periodontal ligament) ezer.
Belirtileri:
Eğer çürüğünüz çok derinse, dolgu materyali sinire (pulpaya) çok yakın yerleştirilmiştir. Çiğneme basıncı, dolgu aracılığıyla direkt sinire iletilir. Bu durum “Reversible Pulpitis” (Geri dönüşlü iltihap) yaratabilir.
Zamanla diş, sinir ile dolgu arasına “Tamir Dentini” (Tersiyer dentin) örerek kendini korumaya alır ve ağrı geçer. Bu süreç 2-4 hafta sürebilir.
Pulpitis ve diş ağrısı mekanizmaları hakkında bilimsel bilgi için American Association of Endodontists (AAE) kaynaklarını inceleyebilirsiniz.
Eğer ağzınızda farklı metaller (Altın kaplama ve Amalgam dolgu gibi) varsa veya dolgu yapılırken metal bir kaşıkla temas ettiyse, tükürük iletkenliğiyle ağızda zayıf bir elektrik akımı oluşabilir.
Belirtisi: Yemek yerken, özellikle metal kaşık/çatal değdiğinde “elektrik çarpması” gibi ani bir sızı olur. Günümüzde metal dolguların yerini Kompozit Dolgu aldığı için bu sorun azalmıştır.
Bazen ağrının sebebi dolgu değil, dişin kendisindeki bir çatlaktır. Dolgu yapılırken dişin zayıf bir duvarı çatlamış olabilir veya eski bir çatlak dolgu ile semptom vermeye başlamış olabilir.
Belirtisi: Isırıp bırakırken (rebound) keskin bir ağrı olur. Bu durumun teşhisi zordur ve genellikle dişin kaplanması (Zirkonyum) gerekir.
Hastalarımız “Beklesem geçer mi?” diye sorar. İşte yol haritası:
Hekiminiz sorunun kaynağını bulduktan sonra şu işlemleri yapar:
En sık yapılan işlemdir. “Artikülasyon Kağıdı” (Karbon kağıt) ısırtılarak yüksek noktalar (kırmızı/mavi noktalar) tespit edilir. Hekim bu noktaları frez ile milimetrik olarak aşındırır. Hasta o an rahatlar. Ağrı genellikle 1-2 gün içinde tamamen kaybolur.
Dolgu ile diş arasında boşluk (mikrosızıntı) varsa veya dolgu “Bonding” (yapışma) aşamasında başarısız olduysa, sökülüp yenilenmesi gerekir. (Bkz: Bonding Nedir?).
Eğer yükseklik alındığı halde ağrı 2 haftadan uzun sürüyorsa veya gece ağrısı başladıysa, sinir iyileşememiş demektir. Kanal Tedavisi ile sinir alınarak diş kurtarılır.
Randevu gününe kadar:
Ancak unutmayın, evde yapacağınız hiçbir şey yüksek bir dolguyu düzeltemez.
Pek çok hasta, yeni yapılan dolgunun ağrıması durumunda ekstra ücret ödeyip ödemeyeceğini merak eder.
Etik Yaklaşım: Yeni yapılan bir dolgunun yükseklik ayarı (oklüzal uyumlama) veya basit polisaj işlemleri, tedavinin bir parçasıdır ve genellikle ekstra ücrete tabi değildir. Ancak dolgu başarısız olmuşsa ve kanal tedavisine dönülmesi gerekiyorsa, kanal tedavisi ücreti ayrıca hesaplanır. Fiyatlar TDB tarifesine göre belirlenir.
Çenenizi kapattığınızda o diş diğerlerinden önce temas ediyorsa, tak-tak sesi geliyorsa veya o dişe basınca bir basınç/gerginlik hissediyorsanız dolgunuz yüksektir.
Hayır. Modern kompozit ve porselen dolgular çok serttir, çiğneyerek aşınmazlar. Aksine karşıdaki doğal dişinizi aşındırabilir veya çene ekleminize zarar verebilirler.
Normalde ağrımaz çünkü siniri yoktur. Ancak kanal tedavisinden sonraki ilk 1 hafta, kök ucundaki iyileşme dokusu nedeniyle üzerine basınca ağrı (perküsyon hassasiyeti) normaldir. 1 hafta sonra geçmezse enfeksiyon veya yükseklik kontrolü gerekir.
Kompozit dolgular, dişe kimyasal olarak bağlandığı için (amalgama göre) daha az hassasiyet yapar. Ancak teknik hassasiyeti yüksektir; doğru yapılmazsa büzülme ağrısı yapabilir.
Özetle; yemek yerken dolgulu diş neden ağrır sorusunun cevabı %80 oranında “Yükseklik”tir. Bu, hekim hatası değil, uyuşukluk altındaki bir ağızda milimetrik uyumun bazen tam hissedilememesinin sonucudur.
Diş Hekimi Özlem Özcan, tedavi sonrası takiplerde hastanın konforunu ön planda tutar. Ufak bir aşındırma işlemi (5 dakika sürer), sizi o rahatsız edici ağrıdan kurtarıp yemeğin tadını çıkarmanızı sağlar.
Çiğnemekten Korkmayın: Ağrınız devam ediyorsa beklemeyin, ücretsiz kontrol ve yükseklik ayarı için hemen kliniğimize uğrayın.