

Sabah uyandınız ve üst çenenizdeki arka dişlerinizde garip, basınçlı bir ağrı hissediyorsunuz. Aynaya bakıyorsunuz, çürük yok. Ancak yürürken, merdiven inerken veya ayakkabınızı bağlamak için eğildiğinizde dişlerinizde zonklama artıyor. Aklınıza gelen ilk soru şu oluyor: “Dişlerim mi çürüdü, yoksa yine sinüzit mi oldum?”
Bu karışıklık, diş hekimliği kliniklerinde her gün karşılaştığımız en yaygın durumlardan biridir. Cevap nettir: Evet, sinüzit diş ağrısı yapar. Hatta o kadar gerçekçi bir ağrı yapar ki, hastalarımız bazen “Lütfen şu sağlam dişi çekin, kurtulayım” diye yalvararak gelirler.
Bu kapsamlı rehberde, Şişli Diş Hekimi Dt. Özlem Özcan olarak, sinüslerinizin dişlerinizi nasıl “kandırdığını”, gerçek diş ağrısı ile sinüzit ağrısını evde nasıl ayırt edebileceğinizi ve yanlış tedavi (gereksiz diş çekimi) kurbanı olmamak için bilmeniz gerekenleri anlatacağım.
Bu ağrı karmaşasının sebebi tamamen anatomik komşuluktur. Yüzümüzde elmacık kemiklerinin arkasında bulunan hava boşluklarına Maksiller Sinüs denir.
Bu sinüslerin alt tabanı ile üst çene arka dişlerinin (küçük azı ve büyük azı dişleri) kökleri arasında sadece kağıt inceliğinde bir kemik duvar vardır. Hatta bazı insanlarda diş kökleri doğrudan sinüs boşluğunun içine uzanır.
Mekanizma Şöyledir:
Sinüzit (Sinüs İltihabı) olduğunda, bu hava boşlukları iltihaplı sıvı ve mukusla dolar. Sinüs içindeki basınç artar. Bu basınç, hemen altındaki diş köklerinin sinirlerine baskı yapar. Beyniniz bu baskıyı “Diş Ağrısı” olarak yorumlar. İşte buna Yansıyan Ağrı denir.
Ağrınızın kaynağını bulmak için kendinize şu soruları sorun ve testleri uygulayın. Farklar şunlardır:
Eğer diş ağrısına şunlar eşlik ediyorsa suçlu büyük ihtimalle sinüzittir:
Bazen durum tam tersidir: Sinüzit dişi ağrıtmaz, çürük diş sinüzit yapar.
Üst arka dişlerdeki derin bir çürük veya kök ucu iltihabı (Apse), sinüs tabanını delerek enfeksiyonu sinüs boşluğuna yayabilir. Buna “Odontojenik Sinüzit” denir. Kronik sinüzit vakalarının yaklaşık %10-15’i diş kaynaklıdır.
Nasıl Anlaşılır?
Çözüm: Bu durumda KBB doktoru değil, diş hekimi gerekir. Dişe Kanal Tedavisi yapılmadan veya diş çekilmeden sinüzit asla iyileşmez.
Eğer sorunun sinüzit kaynaklı olduğunu düşünüyorsanız, diş hekimi randevunuza kadar şunları deneyebilirsiniz:
Not: Bu yöntemlere rağmen ağrı geçmiyorsa, sorun diş kökenli olabilir.
Kliniğimize geldiğinizde ayrımı yapmak için şu yöntemleri kullanırız:
Ağrıyan dişlerin üzerine alet sapıyla hafifçe vururuz. Eğer sinüzit varsa, üstteki tüm dişler hassas olur. Eğer diş çürükse, sadece o diş “zıplatır”.
Dişe soğuk uygularız. Diş canlıysa tepki verir. Sinüzit ağrısı yansıyan bir ağrı olduğu için diş aslında sağlıklıdır ve normal tepki verir.
En kesin yöntemdir. Diş Tomografisi (CBCT) ile sinüslerin içinin dolu olup olmadığını ve diş kökleriyle ilişkisini 3 boyutlu olarak net bir şekilde görürüz.
Hayır! Eğer dişin kendisinde çürük veya enfeksiyon yoksa, sadece sinüzit ağrısı vurduğu için sağlam diş ASLA çekilmez. Sinüzit tedavi edildiğinde diş ağrısı da kendiliğinden geçer. Yanlış teşhisle dişinizi çektirmeyin.
Genellikle hayır. Sinüsler üst çenede olduğu için ağrı üst arka dişlere yansır. Ancak şiddetli ağrılarda, sinir yansıması nedeniyle nadiren alt çenede de hisssedilebilir (Yansıyan ağrı karmaşası). Ama birincil hedef üst dişlerdir.
Sinüslerdeki enfeksiyon ve ödem azaldıkça dişlerdeki baskı da azalır. Genellikle antibiyotik veya dekonjestan tedavisine başladıktan 2-3 gün sonra dişlerdeki hassasiyet kaybolur.
Buna “Barodontalji” (Basınç Ağrısı) denir. Uçaktaki kabin basıncı değişimi, sinüslerdeki veya diş içindeki hava boşluklarını genleştirir. Eğer gizli bir sinüzitiniz veya dolgu altında hava boşluğu varsa, uçakta şiddetli diş ağrısı yaşayabilirsiniz.
Özetle; sinüzit diş ağrısı yapar ve bu ağrı gerçek diş ağrısını çok iyi taklit eder. Ancak doğru teşhisle, gereksiz kanal tedavilerinden veya diş çekimlerinden kurtulabilirsiniz. Eğer üst dişlerinizde, eğilince artan ve yer değiştiren bir ağrı varsa, diş hekiminizden önce bir KBB uzmanına görünmeniz gerekebilir.
Ağrınızın kaynağını (Sinüs mü, Diş mi?) kesin olarak belirlemek ve 3D Tomografi ile analiz yaptırmak için Dt. Özlem Özcan kliniğinden randevu alabilirsiniz.
Maksiller sinüzit ve diş ağrısı ilişkisi hakkında daha fazla bilimsel bilgi için American Association of Endodontists – Sinus Pain sayfasını inceleyebilirsiniz.