

Gülümsemek, sosyal iletişimimizin en güçlü anahtarıdır. Ancak aynaya baktığınızda dişlerinizin üzerinde kahverengi, sarı veya siyahımsı gölgeler görüyorsanız, bu anahtarı kullanmaktan çekinebilirsiniz. Özellikle sigara, puro veya tütün ürünleri kullanan hastalarımızda en sık karşılaştığımız estetik şikayetlerin başında “inatçı lekeler” gelir. Yılların birikimi olan bu lekeler, kişiyi olduğundan daha yaşlı ve bakımsız gösterebilir.
Peki, bu durum kalıcı mıdır? Sigara lekeleri diş temizliği ile tamamen çıkar mı? Yoksa bu lekelerle yaşamaya mahkum musunuz? Pek çok hasta, bu lekelerin dişin içine işlediğini ve asla çıkmayacağını düşünerek karamsarlığa kapılır. Oysa modern diş hekimliğinde “çıkmayan leke” neredeyse yoktur.
Diş Hekimi Özlem Özcan olarak, bu kapsamlı rehberde; nikotinin dişlere nasıl tutunduğunu, standart diş temizliği ile ileri teknoloji (Air-Flow) temizlik arasındaki farkları ve lekelerden kurtulup ışıltılı gülüşünüze nasıl kavuşacağınızı bilimsel verilerle anlatıyoruz.
Sorunun çözümünü anlamak için kaynağına inmek gerekir. Sigara dumanı, binlerce kimyasal madde içerir. Bunlardan en bilinenleri Nikotin ve Katrandır.
Diş minesinin yüzeyi, mikroskop altında incelendiğinde pürüzlü ve gözenekli bir yapıdadır. Sigara dumanındaki bu yapışkan pigmentler (kromojenler), diş taşları ve plaklarla birleşerek diş yüzeyine “çimento” gibi yapışır. Evde fırçalayarak çıkaramamanızın nedeni, bu lekelerin diş taşı (tartar) ile mineralize olup sertleşmesidir.
Sigaranın ağız sağlığı üzerindeki etkileri hakkında detaylı bilgi için CDC (Centers for Disease Control and Prevention) raporlarını inceleyebilirsiniz.
Cevabımız kocaman bir EVET.
Profesyonel diş temizliği (Detertraj ve Polisaj), diş yüzeyine sonradan yapışmış olan tüm “Dışsal Renklenmeleri” (Extrinsic Stains) çıkarma kapasitesine sahiptir. Sigara, çay ve kahve lekeleri dışsal renklenmelerdir. Dolayısıyla, sigara lekeleri diş temizliği ile çıkar mı sorusunun cevabı, doğru ekipman ve uzman bir hekimle kesinlikle olumludur.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Temizlik, dişin kendi rengini değiştirmez; üzerindeki kiri alır. Yani dişiniz temizlendikten sonra “kendi orijinal rengine” döner.
Dt. Özlem Özcan Kliniği’nde, inatçı sigara lekeleriyle savaşmak için 3 aşamalı bir protokol uyguluyoruz:
Öncelikle diş yüzeyindeki ve diş eti sınırındaki sertleşmiş diş taşları (tartarlar), ultrasonik cihazlarla (Kavitron) titreşim verilerek kırılır ve temizlenir. Bu aşamada lekelerin büyük bir kısmı taşlarla birlikte dökülür.
İşte sigara lekelerinin asıl düşmanı budur. Standart temizliğin ulaşamadığı diş araları, kuytu noktalar ve inatçı nikotin gölgeleri için Air-Flow cihazı kullanılır.
Nedir? Basınçlı hava, su ve özel mikro-partiküllü tozların (bikarbonat veya glisin) diş yüzeyine püskürtülmesi işlemidir.
Etkisi: Dişe hiç zarar vermeden, en derin çukurlardaki siyahlıkları bile “siler süpürür”. Sigara içen hastalarımız için olmazsa olmazdır.
Temizlenen diş yüzeyi pürüzsüzleştirilmelidir. Özel pastalar ve döner fırçalarla yapılan polisaj işlemi, diş yüzeyini kayganlaştırır. Bu sayede yeni lekelerin tutunması zorlaşır ve dişler parlar.
Hastalarımız sıklıkla bu iki işlemi karıştırır. Sigara lekeleri diş temizliği ile çıkar mı diye sorarken aslında bazen “beyazlatmayı” kastederler. Fark şudur:
| Özellik | Diş Temizliği (Detertraj) | Diş Beyazlatma (Bleaching) |
|---|---|---|
| Amaç | Lekeleri ve taşları temizlemek. | Dişin ana rengini açmak. |
| Sonuç | Diş orijinal rengine döner. | Diş orijinalinden daha beyaz olur. |
| Kimyasal | Mekanik temizliktir. | Kimyasal (Jel) işlemdir. |
| Sigara Lekesi | %100 Çıkarır. | Leke varken yapılmaz, önce temizlik şarttır. |
Eğer temizlikten sonra dişlerinizin rengi size hala sarı geliyorsa (bu sizin doğal renginizdir), o zaman Diş Beyazlatma (Bleaching) işlemine geçilir. Beyazlatma hakkında detaylar için Lazerle Beyazlatma makalemizi okuyabilirsiniz.
Lekelerden kurtulmak isterken dişlerinizi kaybetmeyin. İnternette “sigara lekesi için doğal çözüm” adı altında sunulan karbonat, limon, sirke veya aktif kömür gibi yöntemler son derece tehlikelidir.
Neden? Bu maddeler diş minesini çizer (aşındırır). Çizilen mine, başlangıçta beyazlamış gibi görünse de yüzeyi pürüzlü hale geldiği için sigara lekelerini eskisinden 10 kat daha hızlı tutar. Ayrıca mine inceldiği için hassasiyet başlar. (Bkz: Doğal Yöntemlerin Zararları).
Hayır, vermez. Profesyonel diş temizliğinde kullanılan ultrasonik uçlar, diş minesine zarar vermeyecek frekansta titreşir. Sadece diş yüzeyindeki eklentileri (taş ve leke) titreşimle atar. Air-Flow tozları da mine dostudur. Aksine, temizlenmeyen diş taşları diş eti çekilmesine ve kemik erimesine yol açarak dişe asıl zararı verir.
Diş temizliğinin güvenliği hakkında American Dental Association (ADA) kaynaklarını inceleyebilirsiniz.
Temizlik yaptırdınız, dişleriniz pırıl pırıl oldu. Peki, bu ne kadar sürecek? Sigara içmeye devam ettiğiniz sürece lekeler tekrar oluşacaktır. Ancak bu süreyi uzatmak elinizdedir:
Manuel fırçalara göre plak ve leke çıkarmada daha etkilidirler. Özellikle “White” modlu fırçalar sigara içenler için uygundur.
İçeriğinde hafif aşındırıcılar olan macunları haftada 2-3 kez kullanabilirsiniz. Sürekli kullanım mineyi çizebilir. Hekiminize danışın.
Lekeler en çok diş aralarında başlar. Ağız duşu, dumanın ve nikotinin diş aralarına yerleşmesini engellemek için harika bir araçtır.
Sigara içmeyenlerde 6 ayda bir önerilen temizlik, sigara içenlerde 3 veya 4 ayda bir yapılmalıdır. Leke taşlaşmadan temizlenirse işlem çok daha kısa ve kolay olur.
Eğer lekelerden kurtulup estetik kaplamalar (Zirkonyum veya Lamine) yaptırmayı düşünüyorsanız, sigaranın bu tedavilere etkisini bilmelisiniz.
Leke yoğunluğuna göre 30 ile 45 dakika arasında sürer. Tek seansta tüm lekelerden kurtulursunuz.
Genellikle ağrısızdır. Sadece yoğun diş taşı olan bölgelerde veya diş eti çekilmesi varsa hafif sızlama olabilir. Gerekirse anestezik sprey veya lokal anestezi uygulanır.
Evet, lekeler gidince dişler açılır ve parlar. Ancak dişin genetik rengini (A3, A2 gibi) değiştirmez. Onun için bleaching gerekir.
Devlet hastanelerinde diş taşı temizliği yapılır. Ancak yoğunluk ve ekipman farkı nedeniyle estetik amaçlı Air-Flow gibi detaylı leke çıkarma işlemleri her zaman uygulanamayabilir veya yeterli zaman ayrılamayabilir.
Özetle; sigara lekeleri diş temizliği ile tamamen çıkar mı sorusunun cevabı, profesyonel ellerde ve doğru teknolojiyle (Air-Flow) kesinlikle “Evet”tir. O koyu lekeler dişinizin kaderi değildir.
Diş Hekimi Özlem Özcan, detaylı temizlik ve polisaj protokolleri ile size sadece sağlıklı değil, aynı zamanda özgüvenli bir gülüşü geri kazandırır. Sigarayı bırakmak en iyi çözümdür, ancak bırakamıyorsanız dişlerinizi ihmal etmeyin.
Işıltınızı Geri Kazanın: Lekelerden kurtulmak ve ağız sağlığınızı kontrol ettirmek için hemen randevunuzu oluşturun.